zweefvlieg

Tegen de warme muur

 
Op de ochtend van 24 februari leek het voorjaar definitief. Op de zuidmuur van het huis zaten vliegen, hommels en een eerste vlinder zich op te warmen. Een eerste kleine vos, net ergens uit zijn pop gekropen vloog wat onwennig rond en ging op de keukendeur zitten. In de appelboom glinsterde een verse spindraad.
 

Een mediterraan tafereel zo op die witte muur.

Een mediterraan tafereel zo op die witte muur.


 
Helaas voor de fotograaf was het van korte duur. Hij moest zich haasten, want al snel betrok de lucht, daalde de temperatuur en weg waren al deze koudbloedige dieren. Verstijfd onder een eerste blad, verdwenen in een gat in de muur, platgedrukt tussen schuurbalken. Tot een spinnenweb is het nog niet gekomen.
 
Er zijn een paar soorten aardhommels die sterk op elkaar lijken. Deze warmde maar heel langzaam op en vloog als een zatlap door de tuin.

Er zijn een paar soorten aardhommels die sterk op elkaar lijken. Deze warmde maar heel langzaam op en vloog als een zatlap door de tuin.


 
De volgende ochtend stond het ijs weer op het garagedak. Alleen de warmbloedige mezen en roodborstjes zongen voluit. Maar de geest is uit de fles, over een paar dagen is het niet meer bij te houden, overal in de tuin is moois te zien totdat de zomer aanbreekt, dan zakt alles weer een beetje in.
 
In een spleet tussen de muurstenen zat deze vlieg warm te blijven. Hij is kort tevoren nog op bloembezoek geweest, waarschijnlijk op hazelaar. Er zit wat stuifmeel op poten en lichaam. Foto's AvBH

In een spleet tussen de muurstenen zat deze vlieg warm te blijven. Hij is kort tevoren nog op bloembezoek geweest, waarschijnlijk op hazelaar. Zie het stuifmeel op poten en lichaam. Foto’s AvBH


 

Rotjes, gelukkig nieuwjaar!

 

In de zomer en nazomer zitten de bloemen vol met vliegen die door velen voor bijen worden gehouden. Ze hebben twee vleugels en geen vier zoals bijen. Ondanks hun grote ogen worden ze blinde bijen genoemd. Blind slaat op het ontbreken van een angel. De vliegen leggen in het najaar eieren in modderpoeltjes, vervuilde tuinvijvers en afvoergoten.

 

De Nederlandse naam voor deze zweefvlieg is doodshoofdzweefvlieg, naar de tekening op het halsschild.

De Nederlandse naam voor deze zweefvlieg is doodshoofdzweefvlieg, naar de tekening op het halsschild.

De drie centimeter lange larven zijn door een tot vijftien centimeter uitschuifbare adembuis met de atmosfeer verbonden. Daardoor zijn ze in staat in zuurstofloze omgevingen te leven. Vanwege de vuurwerkgelijkenis worden ze rotje genoemd. Aan het einde van de adembuis zitten waterafstotende haren die uitzetten aan het wateroppervlak om zo de verbinding met de lucht tot stand te brengen.

 

Eristalis larve

Rotje, ook wel rattenstaartlarve genoemd met uitgeschoven adembuis die werkt als een snorkel. Er zijn twee plekken met lange haren zichtbaar, halverwege en vlak voor het dunne zwarte einde. Dat zijn de punten waar de buisstukken in elkaar schuiven. Foto AvBH

 
De larven eten door met hun mond modder te zeven. Na verpopt te zijn komen in het voorjaar de vliegen tevoorschijn.

 

Wesp of zweefvlieg?

 

Bij wespen zit het venijn in de staart. Bliksemsnel drijft een wesp zijn angel in je huid en spuit gif in. Je schreeuwt het uit. Er zijn vliegen die op wespen lijken en daar van profiteren. Je kijkt wel uit om zo’n fel geelzwart gekleurde vlieg te pakken. En al helemaal niet, als je eerder de pijnlijke ervaring van een wespensteek hebt meegemaakt. De laatste twee jaar zijn er door de twee opeenvolgende koude voorjaren weinig wespen in de zomer. Je ziet wel veel vliegen met de kleur van wespen stilstaan in de lucht of op de bloemen.

 

VLIEG: Grote langlijf, Sphaerophoria scripta. Man. Direct achter de voorvleugels zijn twee gele, knopvormige, staafjes te zien die in werkelijkheid achtervleugels zijn. Foto AvBH

VLIEG: Grote langlijf, Sphaerophoria scripta. Man. Direct achter de voorvleugels zijn twee gele, knopvormige, staafjes te zien die in werkelijkheid achtervleugels zijn. Foto AvBH

 

Als je goed kijkt ontdek je, dat de vlieg twee en de wesp vier vleugels heeft. En dat de wesp in rust zijn vleugels opvouwt boven zijn rug, terwijl de vlieg ze naar opzij spreidt. Op de plaats waar je net als bij wespen achtervleugels verwacht zie je twee stompjes staan. Dat zijn eigenlijk vleugels. Ze werken als de achterrotor van een helikopter waardoor vliegen ook stil kunnen staan en zich snel kunnen omdraaien en zelfs achteruit kunnen vliegen.

 

Model van de gewone wesp, Vespula vulgaris. Museonnr 90133. Een wesp heeft twee paar vleugels. Hier zie je dat op de plek waar bij een vlieg de twee stompjes staan een wesp vleugels heeft staan.

WESP: Model van de gewone wesp, Vespula vulgaris. Museonnr 90133. Een wesp heeft twee paar vleugels. Hier zie je dat achter de voorvleugel nog een vleugel zit. Op de plek waar bij een vlieg een stompje staat.

Jonge kinderen zullen minder gestoken worden deze zomer en die zullen dus ook minder angst voor geelzwart gekleurde vliegen krijgen. Maar wacht maar tot volgend jaar….