ganzen

Paasbroedsel

 

Onze Canadese Museongans zit sinds Goede Vrijdag weer vast op haar nest. Op dezelfde plek als vorig jaar. Ik was net klaar met het maken van foto’s van de ganzen toen het begon te sneeuwen. De winter is hardnekkig. En de ganzen zullen nu door moeten zetten, anders is het te laat om een gezond gezin groot te brengen. 

Nieuwe poging met broeden te beginnen in een sneeuwbui op vrijdag 29 maart

Nieuwe poging met broeden te beginnen in een sneeuwbui op vrijdag 29 maart

Op 21 maart, de dag dat de lente begon, zat mevrouw ook al op het nest. Een dag later heeft zij het toen opgegeven, de temperatuur daalde in de nacht van 21 op op 22 maart tot beneden de tien graden onder nul. Goede Vrijdag 29 maart een nieuwe poging.

 

De vrouw op het nest.

Nieuwe broedpoging op Goede Vrijdag 29 maart. Foto’s AvBH

canadese gans

De ganzen zoeken de drukte op en zijn niet bang voor passanten. Dat maakt hen kansrijk om zich voort te planten.

 

Het nest stelt niet veel voor, slechts een beetje platgedrukte kruiden.

 

Canadese ganzen

 

Van alle ooit hier losgelaten ganzensoorten is de Grote Canadese gans, Branta canadensis, de allergrootste. Al enkele jaren broeden ze met succes in de museumtuin vlakbij een van de drukste kruispunten van Den Haag. Al eerder betoogde ik, dat die nieuwelingen het alleen redden als ze zich maar agressief genoeg opstellen. Daar hoort ook bij, dat ze brutaal de ogenschijnlijk minst aantrekkelijke plaatsen bezetten, plaatsen die door andere soorten worden gemeden. Het gevolg is, dat door ons toedoen deze gans zich snel aan het verspreiden is. De nieuwelingen bestrijden ook elkaar. Jaren eerder streek de Nijlgans, Alopochen aegyptiacus, al bij ons neer. Ook door ons toedoen. Jaarlijks zagen we ze met hun jongen in de vijver, maar sinds de komst van de Canadees, zijn we de Egyptenaar als broedvogel kwijt.

Canadese gans op zijn nest bij de kruising van de Kennedylaan en de Stadhouderslaan. De gent blijft in de buurt en stuift op iedereen af die te dicht bij komt. Foto AvBH

Nadat de eieren uit waren gekomen trokken de ouders na een paar dagen met hun vijf jonkies weg. Ik vermoed naar een omgeving waar voldoende voedsel te vinden is. Daarbij moesten ze de drukke Kennedylaan oversteken. Een volle maand later kwamen ze plotseling weldoorvoed en grootgegroeid terug. Na een week vertrokken ze definitief. Tot volgend jaar. Er is veel over door ons losgelaten soorten te doen. Ze vestigen zich en verspreiden zich verder. Je ziet vaak, dat zo’n nieuwe soort zich eerst explosief vermeerdert en na verloop van tijd weer afneemt. Dan hebben ze hun plekje in onze fauna gevonden.

Om tien uur ‘s morgens staan de eerste bezoekers al te dringen om naar binnen te mogen

Keizergans, Anser canagicus

 

In ons land is al jaren een discussie gaande over wilde ganzen die overlast veroorzaken. De grauwe gans wordt daarbij genoemd en ook de kolgans. Boeren klagen over schade aan hun gewassen en vervuiling van hun grasland door uitwerpselen. Vrijwel alle ganzen in ons land zijn ooit door de mens uitgezet. Dat geldt voor de grauwe gans, de kolgans, de canadese gans en ook voor deze Keizergans, Anser canagicus. Elk jaar worden ze op dezelfde plaatsen gezien. Ganzen zijn zeer honkvast. De Canadese ganzen die langs de vijver van het Museon broeden doen dit nu voor het derde opvolgende jaar. En ook zij stammen af van door de mens losgelaten ganzen. De Keizergans wordt nog maar op weinig plaatsen broedend aangetroffen. Ik ken twee paartjes die al een paar jaar op dezelfde plek broeden. Maar dat kan zo maar veranderen. De Keizer kan zo maar Koning worden en in een paar jaar tijd overal opduiken. Dan zullen boeren opnieuw in het geweer komen.

De Keizergans, oorspronkelijk afkomstig uit Alaska en NO-Siberië. Geïmporteerd en meestal in gevangenschap. Dit ontsnapte exemplaar is al verwilderd. Foto Henny Cuper

Grazers en wormtrappers

Grazende kolganzen in de Drooggemaakte Grote Polder in Stompwijk. Foto en film: AvBH

Hollandse weilanden zijn door een stevige bemesting rijk aan voedsel. Planteneters en diereneters maken daar gretig gebruik van, niet altijd met instemming van de boer. Door een sterke bemesting en gereguleerd grondwaterbeheer is de diversiteit in onze weilanden sterk afgenomen. Een handvol soorten overleeft waarvoor de wei een overvloed aan voedsel biedt. Met de planten is het niet anders, er is nog maar een fractie van het aantal plantensoorten van weleer. Maar wat groeit, komt in grote aantallen en dichtheden voor en heeft de hoogste voedingswaarde voor de koe. Daar maken ganzen en meeuwen graag gebruik van en die zijn dan ook veel talrijker dan vroeger.

 

 

Trouwringen

 
Bij het onderzoek naar trekroutes wordt al heel lang gebruik gemaakt van pootringen. Daarvan wordt maar een heel klein percentage terug gemeld. Tegenwoordig worden andere, meer resultaat opleverende, methodes toegepast om trekvogels te volgen. Een daarvan is bij grote vogels als ganzen en zwanen het aanbrengen van halsringen die met een kijker afleesbaar zijn.

Dit kolganzenpaar is op 1 januari 2006 geringd in Lith in Noord-Brabant en vliegt ieder voorjaar naar het broedgebied in Rusland. Op 8 februari zag ik ze bij Stompwijk. B10 is de man, B02 de vrouw. Foto en film: AvBH

Ze zijn voor het leven gepaard en wijken niet van elkaar. Alleen door de halsringen weten we dit.