bruine kikker

Een maand vroeger!

 
Door de zachte winter doen de bruine kikkers, Rana temporaria in de vijver het precies een maand vroeger dan vorig jaar. Er is nog een verschil met april 2013. Het spektakel in de vijver was toen na een week al voorbij. Dit voorjaar duurt het langer, met als gevolg meer eiklompen. De kikkers zijn zo gemotiveerd, dat ze overdag gewoon doorgaan met hun liefdesspel: brommen, omhelzen, wisselen, bevruchten, afzetten van eieren. Daarbij komt nog dat ze minder schuw zijn dan vorig jaar. Ik kan nu op klaarlichte dag aan de rand van de vijver gaan zitten.
 

Dit is de Neurula, het mooist te zien aan het middelste ei. Het embryo strekt zich, over de lengte loopt een gleuf, de neurale buis die het ruggenmerg vormt. Straks sluit die zich. Rechts boven zijn de aanleg van de ogen en de kieuwen te zien. Die moeten nog verder uitgroeien. Wij hebben er ooit ook zo ongeveer uitgezien. Foto AvBH

Dit is de Neurula, het mooist te zien aan het middelste ei. Het embryo strekt zich, over de lengte loopt een gleuf, de neurale buis die het ruggenmerg vormt. Straks sluit die zich. Rechts boven zijn de aanleg van de ogen en de kieuwen te zien. Die moeten nog verder uitgroeien. Wij hebben er ook zo ongeveer uitgezien. Foto AvBH

 
Vorig jaar is de hele ontwikkeling mislukt. Alle eieren, honderden waren het er, stierven. De eieren die het wel tot kikkervisje brachten haalden het ook niet. Waarschijnlijk komt dat door de regen die er is gevallen toen. Regen is zuur en daar kunnen ze niet tegen. Ik weet van vroeger, dat kikkereieren heel gevoelig zijn voor verandering van water. In kraanwater dat je in een aquarium stopt redden ze het niet. Ze ontwikkelen zich het beste in hun eigen water. Een tuinvijver is geen natuurlijk water. Toch is het eerder wel goed gegaan. Ik heb jaren meegemaakt, dat de kikkertjes overal in de tuin rond sprongen, achterna gezeten door katten.
 

Pas gelegde eiklompen steken altijd en beetje boven water uit. Hier zie je heel goed de omringende dooier en het nog ronde embryo. Dit is de nacht voor de foto gelegd. De bruine kleur is ontstaan door de flits.

Pas gelegde eiklompen steken altijd een beetje boven water uit. Hier zie je de grijsblauwe dooier met in het midden het nog ronde embryo. De eieren zijn de nacht voordat de foto is gemaakt gelegd. De bruine kleur ontstaat door de flits. Foto AvBH

 
Wanneer je leerplaten ziet waarop de kikkerontwikkeling van ei tot volwassen kikker wordt getoond, dan geven die allemaal een kortere tijdsduur op voor de verschillende ontwikkelingsfasen. Bij mij buiten duurt het langer. Begrijpelijk, want koudbloedige dieren leven al naar gelang de temperatuur sneller of langzamer. De meeste leerplaten zijn getekend naar dieren in het laboratorium waar het warmer is.

 

Dit spel gaat nog wel even door. In steeds wisselende groepen. Foto AvBh

Dit spel gaat nog wel even door. In steeds wisselende groepen. Foto AvBh

 

Schoolplaat waarop de ontwikkeling van de kikker te zien is. Rechtsboven en in het midden boven komen overeen met de foto's. Copyright 1941 Carleton College Biology Department

Schoolplaat waarop de ontwikkeling van de kikker te zien is. De stadia rechtsboven en midden boven komen overeen met mijn foto’s.
Copyright 1941
Carleton College Biology Department

 
Mijn kleindochter van bijna drie heeft haar eerste eitjes op haar kamertje staan. Toen ze ze zag kon ze het verband met de volwassen kikker nog niet leggen. Ze staarde niet begrijpend in het potje met dril. Het bleef abstract. Maar ja, dat was voor de volwassen middeleeuwer bij het verdwijnen van de zwaluwen in de winter ook het geval. Zij dachten dat die in de modder kruipen waar ze hun nesten van metselen. Nu verdwijnen zwaluwen ook in rap tempo, maar weten we hoe dat komt. Geen modder meer.

 

Kikkerbal

Ze leggen hun schuwheid totaal af en zijn alleen geïnteresseerd in elkaar. Ik kon ze aanraken.

Ze leggen hun schuwheid totaal af en zijn alleen geïnteresseerd in elkaar. Ik kon ze aanraken.

 

Nooit eerder had ik zoveel kikkers, Rana temporaria, in de vijver als dit jaar. Van alle kanten kwamen ze op 7 april, toen de temperatuur ook ‘s nachts boven de tien graden bleef, in haast aanspringen. Stoere knapen met dikke bovenarmen omklemden iele dames. Zondag 14 april was ongeveer 10% van de vijver bedekt met eierklompen. De wellustigen wisten van geen ophouden, overdag en ‘s nachts ging het bal gewoon door. Tijdens de kikkerhochzeit wordt niet gegeten. Later zal ik een deel van de eiklompen overbrengen naar de sloot verderop. De gevaarlijke reiger zie ik niet meer. De kikkers hebben het weer overleefd ondanks de vele aanslagen in de koude tijd toen ze van de bodem van de vijver aan des reigers snavel werden gespietst.


 

Een week na hun verschijnen in de vijver was het op maandag 15 april weer rustig. Orgie voorbij. Wat rest zijn de eiklompen. Volgend jaar is het volgende bal. Ik ga nu de ontwikkeling van de eieren volgen.
 

De eieren zijn gelegd. Foto's en film AvBH

De eieren zijn gelegd. Foto’s en film AvBH

 
 

De reiger en de kikker

 
De tuinvijver is een dorado voor bruine kikkers, Rana temporaria. Ze winterslapen, eten en vrijen er. Aan blauwe reigers, Ardea cinerea, gaat dit niet onopgemerkt voorbij. Ik heb de eerste verkenners al gezien. Op het gevaar af in de appelboom te blijven hangen wagen ze het er op van het garagedak af te dalen naar de vijver. Daar kunnen ze wel een half uur roerloos staan. Alleen de ogen bewegen. Een kleine rimpeling in het water is genoeg. Als in een vertraagde film bewegen ze die richting uit om even later bliksemsnel toe te slaan. Of ze missen en dan zit hun snavel vast in de oever. Al die tijd begluur ik hem en bij beet word ik actief.

Terug op het dak volgt het reinigingsritueel waarbij de kikker door het water heen en weer wordt gesleept om tenslotte richting keel te worden gebracht. Soms stokt het doorslikken even omdat de poten naar buiten uitsteken. Foto AvBH

Kikkerdril, het jaar is rond!

 

Eerder dan vorig jaar hebben de bruine kikkers hun eerste eiklomp in de vijver achtergelaten. Vanochtend zag ik eieren glinsteren in het water. Vorig jaar was dat op 6 april, bijna drie weken later. Beetje opmerkelijk met de koude winter nog maar nauwelijks voorbij. Dit jaar lijkt het voorjaar zich razendsnel te ontwikkelen. Voor vannacht is in het binnenland nachtvorst voorspeld. In de tuin bij ons zal het erom spannen. Gelukkig leggen niet alle bruine kikkers in dezelfde nacht hun eieren.

Afhankelijk van de temperatuur en zonneschijn zijn deze kikkervisjes er op zijn vroegst over een week. Als ze hun eileven al overleven.

De balts gaat nog wel even door, zodat er altijd wel een paar eieren tot wasdom komen. Op 15 maart al bromde de eerste kikkerman in de vijver.

 

bruine kikker

Ook op 15 maart zag ik voor het eerst dit jaar een blauwe reiger kikkers uit de vijver halen. Daarvoor niet gezien, wat aangeeft dat de kikkers die dag uit hun winterslaap zijn gekomen. Foto uit 2008. Foto’s: AvBH

Met dit bericht vier ik het einde van het eerste jaar Wilde Wijde Wereld. Op maandag volgt hoe deze blog verder gaat.

 

De lente grijpt om zich heen

 

Vanochtend op weg naar de tram kwam ik een bruine kikkerman, Rana temporaria, tegen op straat. Hormonen en een stijging in temperatuur hadden hem uit zijn winterslaapplaats gedreven. Nu was hij op zoek naar de vrouwen. Zijn extra verdikte bovenarmpjes waren klaar om de vrouwen te omvatten. Maar ja, op het droge van een veelbelopen stoep is het lastig kikkervrouwen pakken. Ik heb de koude meneer opgepakt en ben naar huis teruggelopen waar ik hem voorzichtig in de vijver liet zakken. Vanavond kwam buurman aan de deur: “kikker voor de garages”. Weer dikke armpjes. Ook naar de vijver waar het nu vrolijk brommen is. Nog meer nieuws: tot half elf zong in het duister de merel. De lente grijpt om zich heen.

merelzang bruine kikker

 
De sfeer van de avond is het beste weer te geven door de geluiden na eerst apart ook eens gelijk te starten.