bisseling

De Reuzenalk en zijn ei

 

 
 

 

 

Het linker ei waarvan de spitse top ontbreekt draagt de naam Pimperne egg. Het wordt bewaard in de collectie van het University Museum of Zoology in Cambridge. Dit ei van de uitgestorven Reuzenalk, Alca impennis, stond model voor het door preparateur Bisseling van het Museum voor het Onderwijs gemaakte ei rechts dat onder nummer 163681 in de collectie van het Museon zit.

 

Tegen de tijd dat de reuzenalk bijna was uitgestorven (in 1844), haastten eierverzamelaars zich om hun collecties aan te vullen. Dominee Walker die op bezoek was bij Philip Hill in Pimperne herkende het ei, dat onbeschermd op de schoorsteenmantel lag, als mogelijk van een Reuzenalk. Op zijn vraag waarom het daar zo lag, kreeg hij als antwoord, dat een kapot ei geen waarde meer heeft. Het ei werd voor 50 Engelse Pond verkocht en kwam later in de collectie van het Zoölogisch museum in Cambridge. Onderzoek onder de eerste eigenaar leverde geen informatie over de plaats waar het ei ooit was gelegd. Het door onze preparateur Bisseling gemaakte ei is samen met een reconstructie van de volwassen alk – ook van Bisseling –  te zien in de vaste tentoonstelling op de eerste etage van het Museon.

Reconstructie van de Reuzenalk Museonnr 47702 en het Pimperne ei nr 163681 door G.A.L.Bisseling.

Wie in ons land een echte Reuzenalk wil zien moet naar Naturalis in Leiden waar een opgezette Reuzenalk en een ei worden bewaard.

 

 

Merel en lijster

 

In de museumcollectie zitten niet alleen opgezette vogels. De preparateurs Bisseling en van Assen waren ook meesters in het illustreren voor populaire en wetenschappelijke tijdschriften. Ik schreef daar al eerder over. Hieronder een tekening van een merelvrouwtje van Bisseling en een recente natuurfoto van mijzelf.

Het museum bezit meer originele illustraties van Bisseling. Museumnummer 220005

 

Dhr. G.A.L. Bisseling (1901-1977) was van 1937 tot 1967 preparateur en conservator van het Museum voor het Onderwijs te s-Gravenhage.

Merelvrouw gezien in 2007. Foto AvBH

Op de tekening en de foto is heel gedetailleerd de streping onder het oog en onder de snavel te zien. Dit zorgt wat betreft de merelvrouwen nogal eens voor verwarring met de zanglijster. De oude naam is zwarte lijster, maar dat gaat alleen op voor de merelman. De vrouw moet het doen met lijster.

 

G.A.L.Bisseling, preparateur en illustrator

 

G.A.L. Bisseling (1901-1977) was van 1937 tot 1967 preparateur en conservator van het Museum voor het Onderwijs. Behalve met biologie hield hij zich ook bezig met Volkenkunde en Geologie. De Museoncollectie herbergt vele zeer vakkundig opgezette vogels, zoogdieren en reconstructies van zijn hand. Hij maakte die ten behoeve van de educatie door het museum en voor tentoonstellingen. Voor wetenschappelijke tijdschriften verzorgde hij illustraties. Daarbij werd vaak een voorwerp uit onze collectie als model voor gebruikt.

 

De heer Bisseling was ook een uitmuntende leraar. Foto Museon.

Kievitkoppen in voor- en najaar door Bisseling. Museoncollectienr 230639

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dodo

Reconstructie van de kop van de dodo. Dit model - Museonnummer 227445 - is door Bisseling gebruikt bij de reconstructie van de hele vogel. Foto AvBH

 

Hoe vaak is de dodo niet neergezet als een slome nauwelijks bewegende vogel met maar een doel: uit te sterven? Dit beeld klopt wel en klopt niet. Sloom? Dat was ie misschien wel, want veel bewegen hoefde niet: op heel Mauritius was geen vijand te bekennen. Gedoemd uit te sterven? Niet rond 1600, maar wel vlak daarna. Met de eerste landing van zeevaarders op weg naar de Oost begon voor hem de ellende. Ratten en geiten werden achtergelaten en dodo’s meegenomen. Een funeste aderlating voor de soort, want veel zullen er nooit geleefd hebben op het kleine eiland. De laatste jaren zijn veel vragen rond de dodo opgelost. Op de website van Naturalis is hierover meer te vinden.

dodo museon

De dodo - Museonnummer 54790 - is samen met andere uitgestorven dieren en de tot Nieuw-Zeeland beperkte kiwi te zien in de permanente tentoonstelling Jouw wereld Mijn wereld in het Museon. Foto: Simon Post

Vroegere directeuren en medewerkers van het Museum ten bate van het Onderwijs trokken zich het lot van de dodo aan. Als eerste museum op het vasteland werd door onze befaamde en bekwame museumpreparateur Bisseling een reconstructie gemaakt. Daarvoor legde hij via de toenmalige directeur van het museum contact met de conservator vogels van het Natural History Museum in Londen. Hij kreeg maten, tekeningen en foto’s van het model dat daar gemaakt was. In onze collectie hebben we zijn twee studiemodellen van de kop van de dodo. In de Hemsterhuisstraat en later in de nieuwbouw was de dodoreconstructie lange tijd een beeldmerk van het museum. Bisseling zette met deze dodoreconstructie een begin van een lange reeks reconstructies neer. Er volgde een reuzenalk en het ei van deze legendarische vogel. Deze traditie is door zijn opvolgerpreparateurs tot op de dag van vandaag voortgezet.
 
Onze dodo spreekt al heel lang tot de verbeelding van onze bezoekers. En ook nu nog. Zie hier voor een verslag van een bezoek aan het voormalige museum in de Hemsterhuisstraat.