Search Results for: maretak

Maretak, Rotsteiß-Mistelfresser

 

Op 13 februari schreef ik over de maretak in mijn tuin. In Duitsland waar ik een paar dagen ben kwam ik veel bomen tegen waarin maretakken. Ik reisde van Nederland naar Dresden via Berlijn. Voorbij Hannover was er bijna geen boom meer zonder deze parasieten. Ik realiseerde mij, dat in het vorige bericht geen foto stond van bomen die volzitten met maretakken. In Dresden zag ik uit mijn hotelkamer deze boom die geen blad draagt, maar wel volzit met maretak, Rotsteiss-Mistelfresser. Een groep van wel 40 pestvogels streek er even later op neer.

 

In Dresden zitten veel bomen vol met marteakken. Foto AvBH

In Dresden zitten veel bomen vol met maretakken. Foto AvBH

Maretak, Mistletoe

 

Vogellijm is de andere Nederlandse naam voor deze bijzondere plant. Zij groeit als parasiet op fruitbomen, populieren en meidoorns. In het zuiden van Limburg vallen in de winter de ronde groene bossen op die soms met tientallen in de bomen zitten. De witte, giftige, glasachtige bessen zijn rijp met kerstmis. Ze laten zich makkelijk uitsmeren op boomschors om daar dan te kiemen. In 2007 nam ik een paar bessen mee van de Pietersberg bij Maastricht en smeerde ze uit op onze appelboom.

Mannelijke kiemplant van de maretak. Je ziet het witte restant van de bes en twee groene kiembuizen. Verder zijn lange kiemwortels te zien (wit) die over de schors lopen. Zij leveren de kiemplant water en voedsel. Zodra de maretak zich onder de schors gevestigd heeft sterven de wortels af.

Twee bessen kiemden en tot mijn verrassing bleek de ene tot een mannetjesplant uit te groeien en de andere tot vrouw. Maretak, Viscum album, blijft het hele jaar groen. In de voorbije koude weken heb ik een aantal keren een eenzame, hongerige kramsvogel in mijn appelboom gehad die probeerde van de vruchten te eten. Dat valt niet mee, want het vruchtvlees is zo kleverig, dat zijn snavel er vol mee zat. Dan rest maar één oplossing: die lijm afsmeren aan een tak. En daar is de maretakvrouw op uit, want dankzij de vogels kan zij haar zaden verspreiden naar andere bomen.

De naar wat later bleek eerste bladen van de vrouwelijke plant in de zomer van 2007.

Na vijf jaar zijn de twee maretakken op de appelboom uitgegroeid tot respectabele planten met een doorsnede van meer dan 50 cm. De boom lijdt er niet echt onder. Elke zomer nog maken we appelmoes.

Voor het eerste bericht uit 2010 over de maretak in onze tuin zie hier

De maretak is tweehuizig. Dit is de vrouwtjesplant met vruchten begin februari 2013

 

En hier het mannetje. Meeldraden verborgen onder de gele schutbladen tussen de bladparen. Foto's AvBH

 

Maretak

Op de Pietersberg in Maastricht staat ergens op kniehoogte op de stam van een populier een maretak, Viscum album, die veel vruchten produceert. Ik heb daar een keer wat van meegenomen. Met een paar kleverige vruchtjes ben ik de appelboom in de achtertuin gaan plagen. Sneetje in de schors en wrijven maar. De eerste jaren wilde het niet lukken, de vruchtjes verdroogden voordat ze kiemden. De zomer van 2007 was natter dan de vorige. En toen lukte het. Inmiddels groeien er twee maretakken op de stam van de appel. Het heeft geen kwaad gedaan. Maar ik heb wel een exoot ingevoerd in mijn tuin. De appeloogst vorig jaar was overvloediger dan ooit. De maretak is dit jaar verder uitgelopen. In een latere bijdrage aandacht voor de kieming en de achtergronden van deze merkwaardige plant.

Maretak met vruchten op de Pietersberg in Limburg. Foto: Arno van Berge Henegouwen

Tuinvogeltelling 2014


Zaterdag heb ik meegedaan aan de Nationale Tuinvogeltelling, georganiseerd door Vogelbescherming. In het midden van de huiskamer had ik overzicht op zowel voor- als achtertuin.  Van de organisatie kreeg ik het volgende bericht terug.

 

achtertuin

voortuin

Geachte heer van berge henegouwen,  Hartelijk dank voor uw deelname aan de Nationale Tuinvogeltelling 2014! Samen met duizenden anderen heeft u meegedaan aan belangrijk onderzoek naar de tuinvogelstand in Nederland.

Dit is uw persoonlijke Tuinvogeltelling

Ekster 2
Houtduif 1
Kauw 10
Koolmees 2
Merel 5
Pimpelmees 2
Roodborst 1
Turkse tortel 2
Vink 5
Winterkoning 1

De voortuin trekt meer vogels. Het zijn deze winter vooral vinken die op de havermout afkomen. Het roodborstje kruipt op de voederplank en de mezen halen pinda’s uit de zakjes die in de conifeer hangen. Die conifeer beneemt ons al zo lang wij hier wonen het uitzicht op de straat. Maar we krijgen er veel voor terug. Zo ook gisteren tijdens mijn telling. Omhoog kijkend ontdekte ik bovenin de boom een nieuwsgierig oog. Met een scheve pupil keek de houtduif mij aan. Zij zat op wat bij houtduiven een nest genoemd mag worden. Een losse hoop takjes op een vork. Nadat ik foto’s had gemaakt begon zij te koeren en toen ik een paar uur later terug kwam zat zij er nog.

Koerend op het nest trok de houtduif tijdens de tuinvogeltelling mijn aandacht. Het nest is slordig en dun, dat je goed kan zien, dat er geen eieren in liggen. foto AvBH

Koerend op het nest trok de houtduif tijdens de tuinvogeltelling mijn aandacht. Het nest is slordig en dun. Je kunt goed zien, dat er geen eieren in liggen. foto AvBH

De achtertuin is voor meer dan driekwart betegeld. In het midden staat een eenzame appelboom waarop een paar maretakken, Viscum album, het al jaren goed doen. Tegen de garage groeit de druif. De meeste druiven gaan naar de vogels. De lijsterbes is in december omgevallen. Op de garages naast ons huis staat vaak water. De afvoer is gebrekkig en dat trekt grote gele kwikstaarten, Motacilla cinerea, aan die leven van rode muggenlarven. In de vijver van drie bij anderhalve meter zitten in de winter bruine kikkers, Rana temporaria. En dát ontgaat de blauwe reiger niet. Hij trekt er meer dan een uur voor uit om één kikker te pakken. Loerend op de garagerand wacht hij tot er wat beweging in het water is. Dan daalt hij af in de tuin. Dat is niet zonder risico, want zijn vluchtmogelijkheid is door de schutting, de appelboom en de garagemuur beperkt. Maar nood breekt wet. Roerloos, en soms met een poot vooruit bewegend komt de snavel steeds dichter bij het water. Het werk wordt voltooid op de garage waar een wasritueel volgt voordat de kikker omhoog wordt geworpen en ingeslikt. Maar dit jaar is het anders, de reiger is niet gekomen en de kwikstaart heb ik maar een paar keer gezien. De milde winter geeft aan, dat mijn tuinvogels nog voldoende voedsel kunnen vinden buiten het dorp en in de parken.

Onvolwassen Grote gele kwikstaart op de garages. Foto AvBH

Onvolwassen Grote gele kwikstaart op de garages. Foto AvBH

Onze dakreiger een paar jaar geleden op de rand van de garage. Foto AvBH

Onze dakreiger een paar jaar geleden op de rand van de garage. Foto AvBH

 

KoosTeddy

De katten Koos en Teddy zijn mede verantwoordelijk voor mijn tuinvogeltelling.

 

Uit de groep gevallen kramsvogel

 

Kramsvogels, Turdus pilaris, verwanten van merel en zanglijster, trekken in de herfst in grote groepen van hun broedgebieden in Scandinavië naar het zuidwesten. In ons land zoeken ze naar hun favoriete voedsel, appels, peren, vlierbessen. Tijdens hun trek in oktober kreeg ik ooit een groep van vijftig vogels in de tuin die in een paar minuten het restant van de druiven opaten en weer verder trokken. In strenge winters raken buiten de stad de bessen snel op en trekken ze weer richting dorp en stad om in tuinen nog wat restjes te zoeken. Dan zie je ze niet meer in groepen, maar alleen. Deze winter zijn er opvallend veel waarnemingen van eenzame kramsvogels gedaan in tuinen.

Kort hiervoor had de kat de leuning van de tuinstoel verlaten.

Kort hiervoor had de kat de leuning van de tuinstoel verlaten.

 

Al vier weken heb ik een tuinkramsvogel die voor de dooie kat niet bang is. Met een heersersblik worden merels weggekeken. De krams zit soms wel een kwartier lang op de leuning van de tuinbank waar even eerder de kat heeft zitten zonnen. Zo nu en dan is er een rush op de rozijnen op de grond. Bij de buren eet ie van de gevallen en rottende peren en zo nu en dan is er nog een lijsterbesvrucht te vinden. Het is een merkwaardige vogel. Eindeloos lang zit hij onbeweeglijk op de bank of op een tak in de appelboom naast de maretak. Het lijkt wel of hij (of zij?) deze bewaakt of onder invloed is van de druïdendrank uit de mistletoe. Maar ik heb niet gezien, dat er van de vele rijpe bessen gegeten wordt. Wel wordt er uit de vijver gedronken. Een kramsvogel had ik nou nooit verwacht bij de vijver. Wonderen zijn de wereld niet uit. Mijn hoop op een ijsvogel in de appelboom boven de vijver is weer toegenomen…

 

Een kramsvogel had ik nooit verwacht in de tuin. Foto AvBH

De uit hun groep gevallen vogels kun je bijvoeren met appels, peren, rozijnen e.d. Wel even doorsnijden svp. …. Foto AvBH