Search Results for: kruisspin

Poortwachters

 

Tijdens een wandeling  op 7 juli over de wallen van de vesting Hulst in Zeeuws-Vlaanderen werd ik bij een van de stadspoorten door een bijzondere poortwachter tegengehouden. Zilverkleurige matjes spinrag, met in het midden een trechtervormige buis die in de heg verdween, lagen opvallend boven op een heg. In de ingang zat een poortwachter met acht glinsterende ogen. Deze mevrouw, de trechterspin Agelena labyrinthica, gluurde tussen opgetrokken harige poten naar mij.

Vrouwtje trechterspin met opgetrokken poten bij de ingang van de tunnel. Paringsbereid. Foto AvBH

Vrouwtje trechterspin met opgetrokken poten bij de ingang van de tunnel. Paringsbereid. Foto AvBH

Dagenlang heeft zij aan het web gebouwd om het dan haar hele spinnenleven te gebruiken. Kom daar maar niet om bij andere spinnen zoals kruisspinnen. Die bouwen elke dag, nadat ze eerst het web van de vorige dag hebben opgegeten, een nieuw web met kleefstofdruppeltjes om het vangen van een prooi te vergemakkelijken. De trechterspin gebruikt geen kleefstof. Om dat gemis goed te maken heeft de trechterspin een enorm reactievermogen. Zodra ze spanning op het web voelt schiet ze razendsnel het matje op en slaat haar gifkaken in de prooi. Bij het fotograferen raakte ik per ongeluk het web en schoot de spin weg naar binnen haar hol in. Metingen laten een reactiesnelheid zien van 160 milliseconden! Daarbij spelen de acht ogen een belangrijke rol.
 
Hun seksleven is eenvoudig te volgen. Ze doen het op de mat voor de ingang van de trechter. Maar heren en dames voyeurs: wees geduldig, want de paring lijkt eeuwig te duren vergeleken met de aanval.
 
Na de paring in juli spint het vrouwtje in augustus een eizak met 50 tot 130 eieren. De eitjes komen in de herfst uit en de jongen overwinteren in het nest. In het voorjaar gaan ze ieder hun eigen weg. De moeder is dan al dood en wordt soms opgegeten door haar kroost.

Om het imago van spinnen in het algemeen wat op te vijzelen en de belangstelling te vergroten wordt elk jaar de Spin van het Jaar gekozen. In 2011 was dat de trechterspin.

 

“Een rechts een averechts”

 

Het is weer spinnentijd. Voor mijn gevoel vroeger dan vorig jaar. Er hangen steeds meer webben in de tuin waarin met de dag vetter wordende kruisspinnen je hinderen je fiets uit de schuur te pakken. Ik heb een collega die vertelde, dat zij in haar jeugd met een boot in Zeeland lag. ‘s Nachts moest ze door de bosjes naar de wc en hing dan de webben ergens anders op zodat ze er niet inliep….  Terug naar de tuin: een kapot web wordt hersteld en in het volgende web pakt een spin een net gevangen vlieg in om die later leeg te zuigen. Een mannetjesspin is op vrijersvoeten in een ander web en probeert een vrouw te verleiden. Maar oh, zij vergist zich en dood is de man.

Bij het water hangen nu tussen de planten de webben van de Rietkruisspin. Foto en film AvBH

In het riet is de rietkruisspin, Larinioides cornutus, nu volop bezig. In het filmpje hieronder zien we de spin van de foto hierboven een stukje van haar web maken. Zie hoe telkens de afstand tot de voorgaande draad wordt gemeten met één poot voordat de draad aan de volgende spaak wordt vastgemaakt. Bijna een rechts een averechts, zo lijkt het.

 

 

‘s Morgens glinsteren de dauwdruppels op de webdraden. Dan zie je pas goed hoeveel spinnen er met hun web in de tuin zitten. Het kondigt het naderende einde van de zomer aan. Naarmate de tijd vordert zie je de kruisspinnen, Araneus diadematus, waarover HIER eerdere berichten, steeds dikker worden. En straks in oktober verdwijnen ze met de talloze muggen in hun maag, die ze voor ons gevangen hebben. De kranten schreven gisteren over grote spinnenplagen. Daar ben ik juist blij mee, want ik word nu minder door muggen gestoken.

 

Museon Wildlife Photo Community 2011

Eerste prijs: opstijgend mannetje eidereend op IJsland. Foto Marcel Braam

Gisteren, zondag, is voor het derde jaar en voor de zesde keer de Museon Wildlife Photo Community wedstrijd gehouden. Uit een record aantal inzendingen riep de jury, bestaande uit de fotografen Willem Kolvoort en Peter Muller en Museonconservator Arno van Berge Henegouwen de opvliegende eidereend, Somateria mollissima, van Marcel Braam unaniem tot winnaar uit. Marcel maakte de winnende foto op IJsland. In een opvallend lang liggend formaat zien we een mannetje eidereend voor een ijsschots langs over het water rennen om op te stijgen. Door de camera mee te bewegen en met een belichtingstijd van 1/1600 s wist hij de vogel en de opspattende sporen in het water perfect vast te leggen. Voeg daarbij het lage opnamestandpunt en de jury was overtuigd van de kwaliteit van de foto.

De tweede tot en met vierde plaats waren respectievelijk voor Sytze Jongma met een foto van een vos, John Vink met drie flamingo’s en voor Wim Pols met een foto van een kruispin.

Vierde prijs: kruisspin, Foto Wim Pols

 

Spin van het Jaar

De Europese Arachnologische Vereniging heeft de kruisspin uitgeroepen tot ‘internationale ‘spin van het jaar 2010. Terwijl ik dit schrijf kroelen er jonge kruisspinnen, Araneus spec., door mijn haar. In de tuin hangt een broednest van de kruisspin met honderden kleine, krioelende spinnetjes waar ik dwars doorheen liep. Volgens genoemde vereniging loopt het aantal kruisspinnen schrikbarend terug. Dit jaar gaan ze geteld worden in heel Europa, zodat we straks weten of dat klopt. De spin leidt een duurzaam leven: zijn oude web eet hij op. De eiwitten worden hergebruikt voor een nieuw web.

Zodra het web beroerd wordt, vluchten ze alle kanten op.

Het web

Kruisspinmoeder in het midden van haar web. Haar poten vangen de kleinste trilling van het web op. Zij weet precies wanneer het een prooi is en reageert bliksemsnel.

Een "near miss". Foto's: Arno van Berge Henegouwen