Mislukte invasie op het land

 

Lang geleden kropen kreeften, krabben en pissebedden het water uit in een poging het land te veroveren. Om te kunnen ademen zijn ze afhankelijk van koper dat hun bloed groen kleurt. Koper is in zee overal voorhanden, maar op het land niet. En daar wringt de schoen. Telkens wanneer landpissebedden poepen of plassen verliezen ze een beetje koper. Om het verlies te beperken eten ze hun eigen en elkaars poep op. Maar dat blijft behelpen. Ver van het water weg zijn ze dan ook niet gekomen. Je zult ze vergeefs zoeken in woestijnen, want hun kalkschaal laat makkelijk water door waardoor ze snel uitdrogen. Om daar wat tegen te doen zijn de meeste soorten alleen ‘s nachts actief. Overdag kruipen ze weg.

Bij eb gaan deze wenkkrabben tot 100 meter van zee. Verder niet, dan drogen ze uit. Bij gevaar vluchten ze in hun holletjes in het zand. Foto AvBH

Bij eb gaan deze wenkkrabben tot 100 meter van zee. Verder niet, dan drogen ze uit. Bij gevaar vluchten ze in hun holletjes in het zand. Foto AvBH

Pissebedden hebben het wat verder gebracht, maar zij zijn nog steeds gebonden aan een vochtige omgeving. In de zon drogen ze snel uit. Foto AvBH

Pissebedden hebben het wat verder gebracht, maar zij zijn nog steeds gebonden aan een vochtige omgeving. In de zon drogen ze snel uit. Foto AvBH

 

Nee, dan zijn de insecten veel beter geslaagd. Ook hun voorouders leefden in het water. Zij hebben hun kalkschaal ingewisseld voor een veel betere bescherming tegen uitdroging. Dankzij de ‘wonderstof’ chitine in hun huid redden zij het zelfs in de droogste gebieden op aarde, ook overdag. En voor het gebrek aan koper bij de ademhaling hebben zij een andere oplossing. Zij ademen via tracheeën, een met lucht gevuld buizensysteem dat door het hele lichaam loopt en een aantal uitgangen naar buiten heeft. Het haalt van buiten de zuurstof en levert het af waar het nodig is. Het systeem is te beschouwen als een bloedvaatstelsel zonder bloed, dat alleen uit lucht bestaat.

 

In rood, het tracheesytseem bij insecten. De blauwe punten zijn de tracheeopeningen waar contact met de lucht plaats vindt. Afb. BugwoodWiki

In rood, het tracheeademhalingssysteem bij insecten. De blauwe punten zijn de trachee-openingen, spiracula, waar contact met de buitenlucht plaats vindt. Head, Thorax, Abdomen is de vaste indeling van het insectenlichaam in drie delen: kop, borststuk en buik. Afb. BugwoodWiki

En hoe hebben zoogdieren het opgelost? In ons bloed zit in plaats van koper ijzer. Onze voorouders die honderden miljoenen jaren geleden nog in zee leefden, konden het land op dankzij het daar overal aanwezige ijzer. Omdat hun levensverrichtingen steeds intensiever werden kwam er een inwendige pomp bij om de levering van zuurstof door het lichaam te versnellen: het hart.

 

Hadden de eerste landpissebedden hun koper maar ingewisseld voor ijzer: we zouden in een wereld vol van geharnaste ridders leven. Lang voor Ivanhoe.

 

One Response to Mislukte invasie op het land

  • John van der Lem says:

    Interessant artikel, Arno

    Leuk dat je ook dieper op de werking ingaat.

    Groetjes,

    John

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *