Verstild merelpaar

 
Tweede paasdag zat ik naar het tv-programma Buitenhof te kijken en in mijn ooghoek zag ik een man en vrouw merel roerloos in de appelboom zitten. De vrouw lang gestrekt verticaal en de man erboven. Ze bleven meer dan een half uur in deze houding. Halverwege de uitzending verflauwde mijn aandacht daarvoor en begon ik me steeds meer voor de twee standbeelden te interesseren.

Ruim een halfuur lang kwamen ze niet van hun plaats en bewogen ze niet.

Tenslotte draaide de man zich om en vloog naar het garagedak. Het was het sein voor de vrouw om uit haar verstarring te raken. Ze schudde zich en vloog weg. Een minuut of wat later zag ik haar in de tuin bezig met nestmateriaal dat ze uit een plantenpot trok. De man zat weer op zijn stek in de boom, terwijl zij af en aan langs hem vloog met takjes en blad naar het nest in aanbouw tegen de schuur.

Man merel op zijn stek en vrouw merel links in beeld met nestmateriaal op weg naar de struik tegen de schuur.

Nu werd het gedrag van daarvoor duidelijk. Het merelpaar was een half uur daarvoor gestoord in zijn bezigheden. Twee mogelijkheden hadden ze: vluchten en het territorium tijdelijk prijsgeven of door met de bouw waardoor de plek bekend kon worden bij rovers als katten en – zodra er jongen zijn straks – eksters. Van een bevriende bioloog hoorde ik, dat hier misschien sprake is van zogenaamd ambivalent gedrag: het niet kunnen kiezen uit twee gedragssystemen (vluchten met alarm slaan waardoor ontdekking van de nestplaats of doorgaan met de nestbouw met even of zelfs grotere grote kans op ontdekking). De keuze bleef uit en daardoor verstarden de vogels. Ik heb dit ook gezien bij een draaihals die, zijn snavel vol met larven en rupsen voor zijn jongen, roerloos bleef wachten tot ik weg was. En ik zag het ook bij een merelvrouw vorig jaar in de tuin, die haar snavel vol had met nestmateriaal. Een andere bioloog opperde een vergelijking met de paalstand bij de roerdomp. Met geen andere bedoeling dan onopgemerkt te blijven. Het laatste lijkt me het waarschijnlijkst.

 

Met dank aan Gerard Scholte (Tuil) van de uitmuntende educatieve biologiesite bioplek en Winfried van Meerendonk (Zoetermeer).

 

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *