Splitters en lumpers

 
In de biologie spreken we van splitters en lumpers. Die twee begrippen en hun aanhangers verdragen elkaar slecht. Splitters knippen soorten op in meer soorten terwijl lumpers soorten samenvoegen. Een bekend voorbeeld was in mijn studietijd de paardenbloem, Taraxacum officinale. In mijn Heukelsflora uit die tijd was veel plek ingeruimd voor alle soorten paardenbloemen van ons land.

Taraxacum agaurum = Taraxacum officinale, ingeschreven onder Museonnummer 104369.

Je kon toen een paardenbloem opsturen met grote kans dat je een paardenbloemsoort in je tuin had staan die je buurman niet had. Hier was een splitter bezig. Bij het werken aan en valideren van het Museonherbarium kwam ik vele soorten paardenbloemen tegen die toen aan een naam geholpen zijn. Er kwam een gelukkige sensatie over mij, toen ik ter controle al die soorten wilde opzoeken in de laatste druk van de officiële flora, de Heukels-van der Meiden. Want wat bleek? Er is nog maar één soort! Back to square one! Ik heb vroeger vergeefs geprobeerd orde in de zee van paardenbloemen te scheppen. Het leverde mij een groot minderwaardigheidscomplex als plantensystematicus op.

Taraxacum crispifolium= Taraxacum officinale, ingeschreven onder museumnummer 104360. Foto’s: Museon afd. Collecties

 

4 Responses to Splitters en lumpers

  • Arno says:

    De begrippen splitter en lumper worden vooral gebruikt voor soorten, veel minder voor de hogere taxa. Op soortniveau zijn er wel eens onderzoekers die een soort op grond van geringe verschillen in meer soorten opsplitsen (splitter), terwijl ze daar maar heel geringe onderscheidende kenmerken voor geven. Bovendien zijn de kenmerken niet statisch, maar is er een vloeiende overgang. En onkruisbaarheid onderling is al vaak helemaal niet aan de orde. Een dergelijke handelwijze draagt niet bij aan beter inzicht in de systematiek. Lumpers doen het omgekeerde op hetzelfde niveau, meestal dat van de soort of (minder) van het genus. Het kan eveneens tot veel onduidelijkheid bijdragen. Want soorten die op goede (en vrijwel altijd meer) kenmerken als verschillende soorten blijven gehandhaafd, worden door lumpers bijeengeveegd in een soort. Dat komt de systematiche inzichten ook niet ten goede.
    Maar toegegeven, er zal altijd discussie blijven over de indelingen. Dat is een consequentie van het systeem dat Linnaeus bedacht heeft en wat we nog steeds als enige gebruiken.
    Nog even specifiek op je vraag antwoordend: wantsen, cycaden en plantenluizen zullen niet gauw op een hoop geveegd worden. Homoptera is als uit elkaar getrokken, de Auchenorhyncha en Sternorhyncha vallen nu onder de Heteroptera. Daardoor is Homoptera niet meer gebruikt.

  • Thom ten Harkel says:

    Worden de begrippen “splitters” en “lumpers” alleen gebruikt op het niveau van de species ?
    Of kun je een systematicus die wantsen, cycaden en plantenluizen in één ordo plaatst, nl. in de “Hemiptera” ook een “lumper” noemen en kun je de systematicus die de “Hemiptera” verdeelt in twee ordines, nl. de “Homoptera” en de “Heteroptera”, een ‘splitter”?

  • Arno says:

    Beste Karlijn, ik snap absoluut niet wat je bedoelt met je vraag. Misschien kun je het wat duidelijker verwoorden.

  • karlijn says:

    Ik ben opzoekwerk aan het doen in dat goede boek Heukels Flora. Vraagje : als je onderaan vertrekt , bij de plant, en je gaat de hele weg naar boven om de determinatie te maken. Is deze dan goed ?? Ik ken veel namen, maar geen families en zo.
    Ben nu bezig met een herbarium en stel vast dat er voor bepaalde families verschillende zoeksleutels zijn !! Bij het herbarium moet namelijk een determinatie komen. vb Ranunculaceae

    Alvast bedankt

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *