Zoetwaterkreeften

 
In ons land komt van nature één soort zoetwaterkreeft voor. Kwam is beter, want de Europese zoetwaterkreeft, Astacus astacus, was hier vroeger in beken gewoon. Door vervuiling en kanalisatie van beken in het oosten en zuiden van het land is hij echter verdwenen, op een paar na in de omgeving van Arnhem.

Dreigende Amerikaanse rode rivierkreeft

De aquariumhandel en de viskwekerijen zorgden voor aanvulling met andere soorten. In 1970 werd de eerste niet-inheemse galicische riverkreeft, Astacus leptodactylus, gevonden. Daarna volgden nog zeven soorten.

Het eind is nog niet in zicht. Ik heb de eer al in 1985 in Den Haag als eerste zo’n nieuwkomer te hebben gevangen. En nu zie ik hem weer, die Amerikaanse rode rivierkreeft, Procambarus clarkii. Mijn collega Christine Gündisch was vorige week na een fikse regenbui op weg naar het museum en fietste er bijna eentje plat. Hij wilde niet graag op de foto. Een dag later werd langs de museumvijver nog een kreeft gezien. Nu heeft deze soort zich over een groot deel van ons land verspreid. Zie het kaartje hieronder. Ze worden verkocht in tuincentra.

Foto's: Christine Gündisch, Museon

Zolang dat niet tegengegaan wordt, blijven we last houden. Natuurlijke vijanden hebben ze hier niet en ze blijven zich voortplanten. Ze eten de waterplanten op, en daar blijft het niet bij: ze vernietigen complete levensgemeenschappen. Als bioloog die zich met waterinsecten bezig houdt, ben ik altijd blij een water zonder kreeften te vinden. Ik moet daarvoor steeds verder weg. Kreeftloos water laat nog het beeld van vroeger zien met de oorspronkelijke waterplanten, kevers, wantsen e.d. Veel waterkevers verdwijnen, omdat hun eieren worden opgegeten.

De verspreiding van de Amerikaans rode rivierkreeft. Bron: EIS Nederland

De rode rivierkreeft kom je nogal eens tegen in restaurants als gerecht of als versiering van visgerechten. Erg veel vlees zit er niet aan. Wat de culinaire waarde betreft, hebben we een slechte zaak gedaan. Onze rivierkreeft heeft veel dikkere scharen en levert meer vlees van naar het schijnt betere kwaliteit. De paar inheemse rivierkreeften die nog over zijn mag je niet meer eten, die zijn beschermd.

Wie verder wil grasduinen in de zoetwaterkreeften van ons land klikt hier. Op de website van Naturalis nog deze uitgebreide informatie. Met dank aan Hans Adema en Bram Koese.

 

88 Responses to Zoetwaterkreeften

  • Arno says:

    Dat is een behoorlijk groot aantal. Mijn aquariumexemplaar eet werkelijk alles op. Ik kan de wormen, pissebedden en planten niet aanslepen.

  • Gemma says:

    De week van 15 oktober zag ik bijna een twintigtal uit gemaaide hoop riet, wandelen over fiets/wandelpad Meerwijkplas te Haarlem. Ik wist niet dat het de amerikaanse rode rivierkreeft was.
    Ik heb ze veiliggesteld ( een aantal terug in een kanaaltje en in rietbossage) want ik houd van dieren. Maar ja, als ik weet wat ze aanrichten…?
    Wat te doen, het zijn wel bijzondere dieren om te zien.

  • Arno says:

    Je mag mij een foto sturen, dan kijk ik welke soort het is. arnovbh’at’xs4all.nl

  • Roeland says:

    Hallo heren en dames
    Ik heb vandaag een rivierkreeft ontvangen via mijn oom uit Nieuwveen. Ik heb een aquarium met redtailmeervallen en ik dacht hij ie redelijk groot genoeg is om erbij te plaatsen. Is er iemand die weet wat ik er mee moet doen? Eerlijk gezegd heb ik geen idee als iemand er verstand van heeft. Het Is een groot en mooi, niet beschadigd, exemplaar. Hij staat op het moment niet tussen de exemplaren die ik heb gevonden bij de afbeeldingen op Google.
    M,v,g,
    Roeland

  • R.m.q.b kortekaas says:

    Hillegom, Vandaag 16 september om ongeveer 22:00 kwam ik op het fietspad een donkerbruine zoetwater kreeft tegen. Ik was mijn beagle aan het uitlaten en moest toch wel even 3 keer kijken wat het was. Het was al erg donker en ik had nog nooit zoiets gezien. Een voorbijgaand stel kon mij vertellen dat het een rivierkreeft was. Nu net even zitten googlen en zie verschillende soorten. Die ik zag was donkerbruin zelfs bijna zwart. Ik heb er een foto van genomen omdat ik het wel bijzonder vond.
    Nu zag ik dat mijn voorganger ook uit hillegom kwam. De kreeft die ik tegen kwam was aan het eind van de Valckslootlaan kruising Weerlaan.

  • J.A.W, van Deursen says:

    Hillegom zaterdag 5-09-2015 om 1630h op de stoep voor verzorgingshuis Bloemswaard vlakbij een slootje.
    ik stapte van de fiets, bekeek het diertje. Maar deze vond het niet zo prettig. Ging op zijn achterste poten staan. letterlijk en stak zijn scharen vervaarlijk naar mij uit alsof het me op wilde eten. Het diertje wilde zich slechts verdedigen. Heel mooi beestje

  • Louisa says:

    Na wandeling met collega zag ik op een voetpad in park (Diemen) deze zwarte rivierkreeft. We schrokken ervan!!
    Best groot stond met zijn sprieten in de verdediging.

  • Theo says:

    Zojuist 1 gespot in mijn achtertuin te Dordrecht.

  • Gert-Jan says:

    Ik kweek zelf de Procambarus Clarkii en vind het prachtige oranje en witte exemplaren.
    En Nederland bestaat voor een groot deel uit niet- inheemse soorten waarom deze mooie kreeft niet.

  • Arno says:

    Het is de tijd dat ze op zoek zijn naar een partner om te paren. Je ziet dus, dat hun verspreiding door ons land razendsnel verloopt. Elk jaar om deze tijd zie je ze scharrelen buiten de sloot. Laatst liep er een bij mij op de tennisbaan.

  • Arno says:

    Daar heb ik grote twijfel over. Waarschijnlijk een van de geïmporteerde soorten zoetwaterkreeften. Als je foto’s hebt zie ik die graag komen.

  • arnold says:

    zou dan toch maar eens in de schie kijken in overschie daar is het een ware plaag

    er zitten daar ook garnalen krabben bot en enorm veel grondels zo erg als je in het water staat en brood in je hand doet dat ze het uit je hand eten de rivier donderpat heb ik het in het laatste over

  • Hendrik says:

    Vandaag een Amerikaanse gespot op een fietspad in Gouda.
    Hij vond t niet leuk om bekeken te worden!

  • Patricia Nelis says:

    Ik zag er afgelopen dinsdag één op het pad in het park in Haarlem Schalkwijk (hoek Laan van Parijs/Laan van Angers).
    Hij was behoorlijk groot, zeker 15 cm lang en erg agressief!
    Iedere keer als ik dichterbij kwam,zwaaide hij met zijn scharen en deed zijn bek open, doodeng zo’n beest!

  • Natalie says:

    Donderdag 22 aug eentje gezien in Krimpen aan de Lek Z-H

  • ma de jonge says:

    ik was verbaast toen ik hier las dat de zoetwaterkreeft hier bijna niet voor komt…
    wij gaan regelmatig naar de ankeveense plassen fietsen en daar komen wij ze regelmatig
    tegen vandaag hadden wij er 5 gezien en gisteren 3…

  • Tom van Beek says:

    Hoi!

    Ik heb op 30-07-2014, een aantal zoetwaterkreeften, zien scharrelen door het bos bij mij achter, Te ‘s-Graveland. Astacus astacus, de inheemse soort dus! Goed bericht dus!

    Met vriendelijke groeten

    Tom van Beek

  • Annelies says:

    Waarom komen ze na die hevige regenbuien uit het water wat is daar de reden van gisteren heb ik er wel een stuk of tien gezien

  • Arno says:

    Hallo Wies,
    ik zag er eentje over de tennisbaan kruipen vorige week. Dat zien we elk jaar rond deze tijd. Het zijn verplaatsingen om nieuwe gebieden (wateren) te koloniseren.

  • Wies de Bruin says:

    Vandaag hebben mijn man en ik allebei, afzonderlijk van elkaar, een Amerikaanse rivierkreeft gezien. Mijn man op de golfbaan in Alphen aan de Rijn. Ikzelf in Leiden bij een sloot aan de Maresingel. Het was een bijzonder gezicht en beide waren behoorlijk agressief. Heeft het feit dat we ze zagen misschien te maken met de regenbuien van vandaag?

  • Arno says:

    Het is weer de tijd, dat ze zich ook over land gaan verspreiden. Dank voor je melding.

  • Wilma says:

    Ik heb zojuist een kreeft gezien op de rand van gras en fietspad, vlak na het baggeren. Hij was vooral bruin met rozige scharen. Geen rode stippen. Ik woon in de vinex van Vleuten, erg nieuw dus.

  • danny says:

    Vandaag een joekel tegengekomen in Vlaardingen. Lijkt exact op het 2e plaatje, we hebben hem maar even van het fietspad afgehaald.

  • Denis van der Ende says:

    Hier in Den Haag weet ik een plek waar zij zitten. Ik heb op die plek 60 stuks gezien bij elkaar. Sommige zijn 10 cm of langer (groter)

  • joop van der Zwan says:

    Vanmiddag werd ik verrast door een zk onder mijn boot in nderhorst den berg. Ik heb hem meegenomen naar blaricum waar ik tijdelijk woon en heb hem daar in de vijver gegooid.

  • nico Bierlaagh says:

    Vandaag meerdere rivierkreeften gezien op het “op pad” bij Kortenhoef.

  • kees slings says:

    is het een bedreiging voor de kikkerstand? kruipen ze in het hol van de bizamrat (waterkonijn).
    welke bioloog schudt de waterschappen eens wakker?
    de bekeuring die je krijgt bij het vangen-eten van een inheemse staat nog steeds?

    ik was jaren 70 aan meer van annecy alwaar een familie in de schemering kreeft ging prikken. emmersvol.
    een dag later prikte ik een bodem bedekt van een steelpannetje en we werden verrast door een bezoek van de milieupolitie.

    smaken doen ze goed , even de kook erover. dus eet ze. pak ze bij de staart. of gooi er een doek over en pak ‘m.

  • Mark says:

    Langs de vaart aan de seghwaartse weg in Zoetermeer toen ik de hond uitliet: de hond snuffelde in het gras en sprong inens achteruit. Daar stond ineens in het gras een roodbruine kreeft met zijn scharen te zwaaien. Precies zoals de foto hierboven. Met andere hondenuitlaters uit de buurt heb je het daarover en er zijn er meer gezien.

  • thirza says:

    Ik zie elke week wel een kreeftje voorbij lopen hoor. Zo zeldzaam zijn ze ook weer niet, tenminste niet waar ik woon.

  • annet says:

    ik woon in winschoten (groningen). In Beersterplas tussen Winschoten/Beerta zag ik een paar kleine lopen in het water. Ik weet niet of het de zelfde soort kreeft is. Ik denk zo’n 10 à 15 cm lang. Er staat een slechte video op youtube kreeftje beersterplas.

  • Sonja says:

    Heb er net een uit de sloot achter ons huis gevist bij het baggeren: in een nieuwbouwwijk uit de jaren 90 in Harderwijk.

  • Arno says:

    Jazeker vijanden. Reigers, ooievaars, misschien ook kraaien eten de kreeften. Maar het eet niet weg. De kreeften nemen er niet door af.

  • Wil Kool - de Groot says:

    In Zegveld (provincie Utrecht) zag ik twee scharen van een kreeft op de beschoeiing liggen. Toch vijanden? Er zijn daar veel reigers en ooievaars.

  • Mireille says:

    Ik had er gisteren (30 juni 2013) 1 in mijn tuin en woon in leidschenveen/Den Haag. Dacht eerst dat het een drol was in het gras, maar toen zag ik hem bewegen. Hij is toch bijna twee meter omhoog gekropen vanuit het water. Wilde hem later pakken om hem terug te zetten, was ie ineens weer verdwenen. Ik heb er als bewijs toch maar een paar foto’s van gemaakt.

  • leeman says:

    Ik heb er een in het amsterdam bos gezien

  • Arno says:

    Op welk programma hoorde je dat? Wat jij hoorde daar is waarschijnlijk de plek waar de laatste hier thuishorende kreeftensoort leeft, de Europese rivierkreeft. Wat jij in Leidschendam ziet is een ingevoerde soort uit Amerika. Hij is ooit ontsnapt uiit een aquarium of een visvijver en is nu een ware plaag in Nederland. Die heeft knalrode stippen. Deze soort verdringt onze eigen soort.

  • Brenda says:

    Ik hoorde net op de radio dat de zoetwaterkreeftjes alleen voorkomen in arnhem nog maar ik woon in leidschendam en daar heb je ze volop.

  • Arno says:

    Dag Ilona, zie alle reacties op dit blogbericht. Daaruit blijkt, dat ze nu wel overal gezien worden in het westen van het land. Probleem ja, maar er is niets tegen te doen tot nu tyoe. De soort voelt zich kennelijk thuis hier. Voor mij hoort ie er dan gewoon bij. En een ander evenwicht ook.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *