Museon Collecties

Toont voorbeelden uit de collectie van het Museon

BEVRIJDINGSDAG

Bij het doornemen van het herbarium van het Museon stuitte ik bij museumnummer 224165 op vier gedroogde bloemen van de narcis. Er zat een verklaring bijgeplakt van Seymour Howard, in 1955 de Lord Mayor van London. Op 29 april 1955 zijn deze bloemen en de verklaring boven Den Haag uitgestrooid om de voedseldroppings van tien jaar daarvoor te herdenken.
De Lord Mayor schreef het volgende:

“My dear Burgomaster:
To-day the citizens of London remember with what joy they heard the good news ten years since of the liberation of your Country and your City.
They join with me in sending Goodwill Greetings and congratulating you and your Citizens on all the progress made in this decade under the wise leadership of Her Majesty Queen Juliana and her Ministers.
We in this City have the highest regard and esteem for Her Majesty and her Consort H.R.H. Prince Bernhard.
On behalf of the Citizens and Corporation of London, I wish you and the Peoples of The Hague and throughout the Netherlands abiding Peace and prosperity.
Yours very sincerely, Seymour Howard, Lord Mayor of London.”

Dhr Marquardt, herbarist en plantenkenner aarzelde niet, raapte vier bloemen op, droogde die en legde die in in zijn Haagse herbarium samen met een van de folders die boven het centrum van de stad werden uitgestrooid. Zijn herbarium vormde later de basis voor het herbarium van het Museum voor het Onderwijs. Bij een reorganisatie van de collectie stuitte ik in 2010 op dit herbariumblad. Ik besloot er een stukje over te schrijven voor het Vriendenblad van het Museon.

Het herbariumvel met nummer 224185 waarop een in 1955 afgeworpen pamflet en vier narcissen.

Het gezicht van de mens

 

Zou jij schrikken wanneer je deze meneer met zijn wel heel lage voorhoofd, brede neusgaten en dikke wenkbrauwen tegen zou komen in tram 17 of bus 24? Stap dan uit bij halte Museon, ga naar de permanente tentoonstelling Jouw Wereld Mijn Wereld en kom achter het verhaal van deze mens die de naam Homo heidelbergensis mee heeft gekregen.

 

Dig054-11-005_163685 homo heidelbergensis

 

De fossielen die te boek staan als Homo heidelbergensis krijgen de laatste tijd steeds meer aandacht. Zo zien vele onderzoekers deze mensensoort als de voorouder van zowel ons als de Neanderthalers. Wie daarover uitgebreider geïnformeerd wil worden klikt op Homo heidelbergensis.

 


 

In dit filmpje van een minuut zie je hoe een kunstenaar de zeven miljoen jaar oude ontwikkeling van het menselijk hoofd heeft proberen te vangen. Filmmaker Dan Petrovic laat modelhoofden, die te zien zijn in het Museon en in het Naturmuseum Senckenberg in Frankfurt, op vloeiende wijze in elkaar overgaan. In het Museon zijn vijf van deze gereconstrueerde hoofden permanent tentoongesteld.

 

De-Oermens

 

In het boek De Oermens komen de fossielen van oermensen tot leven. Het daalt op voor kinderen begrijpelijke wijze af in de oertijd en volgt onze voorouders. Het is uitgegeven door Leopold en geïllustreerd door Alfons en Adri Kennis.

 

Wesp of zweefvlieg?

 

Bij wespen zit het venijn in de staart. Bliksemsnel drijft een wesp zijn angel in je huid en spuit gif in. Je schreeuwt het uit. Er zijn vliegen die op wespen lijken en daar van profiteren. Je kijkt wel uit om zo’n fel geelzwart gekleurde vlieg te pakken. En al helemaal niet, als je eerder de pijnlijke ervaring van een wespensteek hebt meegemaakt. De laatste twee jaar zijn er door de twee opeenvolgende koude voorjaren weinig wespen in de zomer. Je ziet wel veel vliegen met de kleur van wespen stilstaan in de lucht of op de bloemen.

 

VLIEG: Grote langlijf, Sphaerophoria scripta. Man. Direct achter de voorvleugels zijn twee gele, knopvormige, staafjes te zien die in werkelijkheid achtervleugels zijn. Foto AvBH

VLIEG: Grote langlijf, Sphaerophoria scripta. Man. Direct achter de voorvleugels zijn twee gele, knopvormige, staafjes te zien die in werkelijkheid achtervleugels zijn. Foto AvBH

 

Als je goed kijkt ontdek je, dat de vlieg twee en de wesp vier vleugels heeft. En dat de wesp in rust zijn vleugels opvouwt boven zijn rug, terwijl de vlieg ze naar opzij spreidt. Op de plaats waar je net als bij wespen achtervleugels verwacht zie je twee stompjes staan. Dat zijn eigenlijk vleugels. Ze werken als de achterrotor van een helikopter waardoor vliegen ook stil kunnen staan en zich snel kunnen omdraaien en zelfs achteruit kunnen vliegen.

 

Model van de gewone wesp, Vespula vulgaris. Museonnr 90133. Een wesp heeft twee paar vleugels. Hier zie je dat op de plek waar bij een vlieg de twee stompjes staan een wesp vleugels heeft staan.

WESP: Model van de gewone wesp, Vespula vulgaris. Museonnr 90133. Een wesp heeft twee paar vleugels. Hier zie je dat achter de voorvleugel nog een vleugel zit. Op de plek waar bij een vlieg een stompje staat.

Jonge kinderen zullen minder gestoken worden deze zomer en die zullen dus ook minder angst voor geelzwart gekleurde vliegen krijgen. Maar wacht maar tot volgend jaar….

 

Dunbekwulp, Slender-billed curlew, Numenius tenuirostris

 

Op 23 januari 1947, toen in ons land een heel strenge winter heerste, kreeg preparateur C.Bais een dode wulp die gevonden was op het bevroren wad bij Wieringen. Gewone wulpen werden op Wieringen “Kuut” genoemd en de regenwulp “Meikuut”. Voor de tweede wereldoorlog werd er door de Wieringers veel op wulpen gejaagd, vandaar die streeknamen. De  zeldzaamste wulp die de Wieringers wel eens vingen kenden zij als de “Gevlekte Wulp”. De officiële Nederlandse naam is dunbekwulp, Numenius tenuirostris. In het vogeltijdschrift Limosa is in 1948 naar aanleiding van deze vondst een overzicht gepubliceerd van alle acht erkende waarnemingen van de dunbekwulp in ons land.

 

dunbekwulp_IMG_3732_130612_1280x853

De dunbekwulp, een vrouwtje, (Museoncollectienr 98354) uit 1947 is de laatste uit een reeks van acht die met zekerheid sinds 1856 in ons land gemeld zijn. Foto Museon (AvBH)

 

dunbekwulp_IMG_3717_130612_1280x853

Slender-billed curlew, female (Museoncollectionnumber 98354) from Wieringen, The Netherlands, 23rd of January, 1947. Photo: Museon (AvBH)

 

Weinig is bekend over deze vogel. In het begin van de 19e eeuw was het een algemene soort, maar begin 20e eeuw werden ze nog maar weinig gezien. Zeker is, dat tussen 1909 en 1924 er nog dunbekwulpen broedden achter het Oeralgebergte ten noorden van de stad Omsk. In 1924 werden daar voor het laatst veertien nesten vlak bij elkaar gevonden. De laatste bevestigde waarneming is uit Hongarije in 2001.

 

Numenius tenuirostris

De dunbekwulp is de zeldzaamste vogelsoort van Europa. Hij staat in de top 50 van de zeldzaamste vogels ter wereld. Foto Chris Gomersall/RSPB

Hoeveel dunbekwulpen er nog rondvliegen weet niemand, maar veel zullen het er niet zijn. Uit 19e eeuwse verslagen van jagers komt het beeld naar voren van een algemene, niet erg schuwe vogel. Zo vlogen ze als laatste op wanneer een troep gemengde wulpen werd opgejaagd. Logisch dat dunbekken dan als eerste het loodje legden.

 

Klik hieronder voor meer informatie en een English summery:

 

Continue reading

Judith en Bob

 

Veel voorwerpen in de museumcollectie dragen verhalen met zich mee. Dat is ook het geval bij het afgietsel van een Mississippi-alligator, Alligator mississippiensis, die het museum in 1991 geschonken kreeg van Diergaarde Blijdorp. De schedel werd door de preparateur uit het karkas verwijderd en van het dode dier werd een afgietsel gemaakt.

 

Kop en voorpoten van Judith

De afgegoten en beschilderde alligator werd ingeschreven onder Museoncollectienr 100980.

 

Geboren omstreeks 1920 overleefde zij, 20 jaar oud het bombardement van Rotterdam in de meidagen van 1940. In 1991 stierf zij, 70 jaar oud. De preparateur van het Museon maakte een afgietsel van haar en toen bleek, dat Judith haar leven lang een geheim bewaarde. Zij was namelijk geen vrouw, maar een man. Zij deelde haar verblijf met een andere man, ‘allimacho’ Bob die, vooral wanneer het onweerde, zijn hormonen liet spreken en vele jaren lang vergeefs wachtte op een reactie van Judith.

 

Het zijn gevaarlijke dieren, hoewel de kop een vriendelijke uitstraling heeft. Maar pas op, onder de overhangende bovenlip gaan vervaarlijke tanden schuil.

Het blijven gevaarlijke dieren hoewel de kop een vriendelijke uitstraling heeft.

 

Shedel van Mississippi alligator

Maar pas op, onder de overhangende bovenlip gaan vervaarlijke tanden schuil. (Museoncollectienr 100981). Foto’s AvBH

De fameuze Bobby had het nakijken en bleef eenzaam achter. Vijf jaar later op 77-jarige leeftijd, stierf ook hij.